Borgen in Groningen
Borgen zijn de fraaie buitenverblijven van de jonkers uit vorige eeuwen. Ze hebben meestal hun oorsprong in een 'steenhuis', een simpel verdedigingswerk uit de 14e of 15e eeuw met dikke muren waarin rijke boeren konden vluchten in tijden van gevaar. Omdat de verdedigingsfunctie vanaf de 16e eeuw verloren ging, werden de steenhuizen door de machtige jonkers verbouwd tot woningen: ze werden vaak uitgebreid, verfraaid en kregen een oprijlaan, een tuincomplex en een dubbele gracht.
Rond 1800 werd de status van jonker afgeschaft. Omdat de jonkers vaak onder elkaar trouwden, waren meerdere borgen eigendom van één familie. De borgen werden nu te duur om te onderhouden, raakten in verval en werden afgebroken. Van de circa 180 borgen en steenhuizen die er ooit waren zijn er nu nog maar 16 (deels) over. De drie bekendste zijn de Fraeylemaborg in Slochteren, de Menkemaborg in Uithuizen en de borg Verhildersum in Leens. Ze hebben nu een museumfunctie. Andere borgen zijn niet of slechts zelden toegankelijk.
Voor boeken over borgen (bestellen of alleen maar inzien) is er het Museumhuis Groningen (voor adresgegevens: zie onder).
In te zien aan het Lopende diep 8:
W.A. Braasem en Onno Meeter
Jonkers tussen stad en wad
De Groningse borgen in haar bewoners
s-Gravenhage 1983 - Esso Museumreeks deel 5
S.J. van der Molen en Paul Vogt
Stinzen, Borgen en Havezaten van het Noordererf
1978 De Walburg Pers Zutphen
W.J. Formsma, R.A. Luitjens-Dijkveld Stol, A. Pathuis
De Ommelander borgen en steenhuizen
1987 Van Gorcum & Comp bv Assen - Groninger Historische Reeks 2
Jan Battjes, Hans Ladrak
Van steenhuis tot borg
De bouwhistorie van de Menkemaborg. Detailfotos en tekeningen geven inzicht in de ontwikkelingsgeschiedenis
2005 Uitgeverij Monier
Louise van Delden en Piet Vogelaar
Wandelen rond Groninger Borgen
2004 Buijten & Schipperheijn Recreatief Amsterdam
Daarnaast kunt u de volgende publicaties bestellen:
Brochure 16 Groninger borgen (staat ook zonder foto's op deze site)
De kosten bedragen € 1,00 p.s. (excl. verzendkosten) verkoopprijs € 1,50 p.s
Adellijke trots in de Ommelanden (2002)
De volgende aspecten worden behandeld:
- borgen en haar bewoners
- steenhuis, borg en buitenplaats
- de borgen in het Groningen land
- adellijke huisgeraadt
- tuinen en parken van stand
- stadspaleizen
Het boek kost € 19,95 per stuk (exclusief verzendkosten) en kan worden besteld via het Museumhuis.
Voor meer informatie:
Museumhuis Groningen
Lopende Diep 8
9712 NW Groningen
telefoon (050) 3130052
e-mail info@museumhuisgroningen.nl
Marketing Groningen
Herebinnensingel 2
9711 GH Groningen
telefoon (050) 3139774
e-mail secretariaat@marketinggroningen.nl
